Flandrien Kaas: van een bakfiets in Wervik tot internationaal bekroonde kaas, een Belgisch verhaal van vakmanschap en geduld

Flandrien Kaas: van een bakfiets in Wervik tot internationaal bekroonde kaas, een Belgisch verhaal van vakmanschap en geduld

Een Flandrien herken je aan zijn karakter. Aan koppigheid misschien ook. Niet toevallig koos de familie Desmet uit Wervik precies die naam voor haar kaas. Flandrien Kaas wordt gemaakt in West-Vlaanderen met melk van eigen bodem en met opvallend veel respect voor het traditionele kaasmaken. Terwijl de voedingsindustrie steeds sneller en groter wordt kiest men hier voor iets wat zich moeilijk laat versnellen. Wrongel, handenarbeid, rijping en vooral veel tijd. Ontdek er alles over in ons artikel en maak kans op 1 van de 8 schuitjes Flandrien Grand Cru.

Vijf dagen lang zetten we elke dag een bijzondere Belgische kaas in de kijker. Van verrassende ontdekkingen tot ambachtelijke parels. Stuk voor stuk kazen met een eigen verhaal. Meteen ook inspiratie voor je boodschappenlijstje voor de feestdagen want een feestelijke kaasplank mag gerust van eigen bodem komen.

Van een triporteur in Wervik naar een eigen kaas

Het verhaal begint lang voordat iemand van Flandrien Kaas had gehoord. In 1934 startte André Desmet in Wervik een kaashandel. Hij trok met zijn triporteur, een bakfiets, door Zuid-West-Vlaanderen om zijn kazen aan de man te brengen. Zijn zoon Jean-Pierre bouwde de zaak verder uit en in 1995 stapte kleinzoon Jan Desmet in het familiebedrijf.

Maar alleen kaas verkopen bleek voor de derde generatie uiteindelijk niet genoeg. Jan wilde ze zelf maken. In 2012 verrees daarom in Wervik een eigen kaasmakerij. Dat gebeurde op een moment waarop heel wat kleinere kaasmakerijen verdwenen of werden opgeslorpt door grotere producenten. De familie Desmet koos bewust de andere richting. Zelf produceren en daarbij opnieuw ruimte geven aan ambacht.

De eerste Flandrien Kaas kwam in 2013 op de markt. Daar was 3 jaar zoeken en experimenteren aan voorafgegaan onder meer met verschillende verhoudingen van zuursels, stremsels en pekels.

Kaas maken blijft handenwerk

Ambacht is een woord dat tegenwoordig nogal gemakkelijk op een verpakking terechtkomt. Bij Flandrien zit het vooral in wat er achter die verpakking gebeurt. De basisprincipes van het kaasmaken zijn immers eeuwenoud. Melk wordt gestremd, de wrongel wordt bewerkt, de wei wordt afgescheiden en uiteindelijk ontstaat een kaas die nog lang niet klaar is. Bij Flandrien passeren wei en wrongel nog letterlijk door de handen van kaasmakers. Natuurlijke zuursels en stremsels spelen een belangrijke rol en verschillende stappen in het proces blijven manueel gebeuren.

Daar komt iets bij wat in een moderne productieomgeving misschien nog kostbaarder is namelijk geduld. De kazen worden niet alleen in Wervik gemaakt, ze rijpen er ook. Flandrien laat ze bewust langer dan gemiddeld rijpen om meer karakter te ontwikkelen. Want een kaas kun je efficiënter produceren maar smaak laat zich uiteindelijk maar beperkt door een spreadsheet dicteren. Dat ambachtelijke karakter leverde Flandrien in 2018 ook het Handmade in Belgium-label van UNIZO op.

Belgisch van melk tot kaas

Ook de naam is zorgvuldig gekozen. Een Flandrien is in onze wielercultuur de renner die blijft gaan wanneer wind, regen, kasseien en modder de rest al lang hebben doen twijfelen. Karakter dus. Maar de naam verwijst eveneens naar de afkomst. De kaas wordt in Wervik gemaakt met melk van Vlaamse melkveehouders. Daarmee wilde de familie Desmet ook een Belgisch antwoord formuleren op een segment dat traditioneel sterk door Nederlandse Goudse kazen wordt gedomineerd. Niet door Gouda simpelweg te kopiëren maar door een kaas met een eigen, Bourgondischer profiel te maken.

Dat lokale karakter is belangrijk. België heeft een fantastische kaastraditie maar we kijken voor harde kazen nog opvallend gemakkelijk over de grens. Flandrien bewijst dat een stevige, gerijpte kwaliteitskaas net zo goed een uitgesproken Belgisch verhaal kan vertellen.

Groeien zonder het ambacht kwijt te raken

Intussen is Flandrien allang geen piepkleine kaasmakerij meer. De productie bedraagt volgens het bedrijf ongeveer 3 miljoen kilo kaas per jaar, of zo'n 2.400 kaasbollen van 18 kilogram per week. In 2025 werd de site in Wervik bovendien verder gerenoveerd en uitgebreid met investeringen in onder meer warmterecuperatie, isolatie en zonne-energie. En precies daar wordt het verhaal interessant. Want hoe combineer je dergelijke volumes met het woord ambacht?

Door niet noodzakelijk alles wat oud is te romantiseren. Moderne installaties kunnen het zware werk verlichten en zorgen voor hygiëne en constante kwaliteit. Maar de kennis van de kaasmaker, de behandeling van de wrongel en vooral het rijpingsproces blijven bepalend. Meer produceren hoeft dus niet automatisch te betekenen dat je sneller moet produceren. Het is wellicht de belangrijkste evenwichtsoefening voor een hedendaagse ambachtelijke producent. Groot genoeg worden om economisch sterk te staan zonder zo groot te worden dat het product zijn ziel verliest.

Een Flandrien moet karakter hebben

Dat karakter wordt ook erkend buiten Wervik. Al in 2014, amper een jaar na de lancering, behaalde Flandrien zijn eerste onderscheiding op de World Cheese Awards. Sindsdien volgden meerdere internationale medailles. Dichter bij huis kreeg Flandrien Oud in 2025 goud tijdens de eerste Belgian Cheese Awards, Flandrien Gerijpt behaalde zilver in dezelfde categorie. Toch zit de aantrekkingskracht van Flandrien misschien minder in het aantal medailles dan in het verhaal erachter.

Van André Desmet die in 1934 met zijn bakfiets kaas rondbracht tot een derde generatie die bijna een eeuw later in dezelfde stad eigen kazen maakt. Veel Belgischer wordt een kaasverhaal moeilijk. En uiteindelijk is dat misschien precies wat een goede Flandrien hoort te zijn. Geen product dat zo snel mogelijk de eindstreep probeert te halen maar eentje dat zijn tijd neemt, weerstand verdraagt en onderweg karakter krijgt. Eentje om als klein Belgenlandje heel fier op te zijn.

Wil je graag zelf proeven? Vul dan hieronder je gegevens in en maak kans op 1 van de 8 schuitjes heerlijke Flandrien Grand Cru. De winnaars krijgen die thuis opgestuurd. Veel succes en smakelijk.

Naam
Leeftijd
E-mailadres
Telefoonnummer
Accountnaam op Instagram/Facebook/TikTok/YouTube/...